1/8/17

Αύγουστος



...και ποια είναι άραγε η πραγματική μας ηλικία
αφού στις τσέπες κρύβουμε τα χέρια μας
μ’ όλους αυτούς τους γυάλινους βόλους
που ακόμα ευωδιάζουν αλάνα κι αγριόχορτο. 

Στην κούνια το σώμα όλο παλεύει να χωθεί.



Λόγια: Ευτυχία - Αλεξάνδρα Λουκίδου
Λόγια: εδώ

27/7/17

Το τετράδιο και οι γυναίκες του




Καλησπέρα! Σκεφτόμουν να ξεκινήσω το γράψιμο με τη φράση "αν είχα ραδιοφωνική εκπομπή...", που είναι μια φράση που σκέφτομαι συχνά: στο μετρό, στο λεωφορείο, στο ασανσέρ, στον δρόμο, σε εξόδους με φίλους και σε άλλες στιγμές που έχω στο μυαλό μου ένα τραγούδι και συνειρμικά μεταφέρομαι σε ένα άλλο και ένα άλλο. Στήνω εκπομπές στο μυαλό μου, εκπομπές που μετά βέβαια ξεχνάω γιατί ποτέ δεν κρατάω σημειώσεις. Θα ήταν λάθος όμως να ξεκινήσω με αυτή τη φράση τόσο υποθετικά και να υπονοήσω πως αυτή εδώ δεν είναι μια - ναι αρκετά παράξενη, με τραγούδια μέσα σε τραγούδια και εκφωνήσεις σαν γραπτά - ραδιοφωνική εκπομπή. 


Σε μια "κανονική" ραδιοφωνική εκπομπή θα έπλεκα το εγκώμιο της Μαρίας Παπαγεωργίου, με μισή καρδιά αφού, νιώθοντας μια κάποια ενοχή, θέλω να παραμείνει λίγο ακόμα στα κρυφά. Να είμαι σίγουρη πως τα live και οι δίσκοι της θα έχουν απολύτως δικούς της ανθρώπους. Εδώ όμως, θα μιλήσω για την Denise. Δεν ξέρω τη σχέση της Denise με την αφηγήτρια στο πρώτο πρόσωπο και δεν θέλω να την υποθέσω. Θα κρατήσω πως η Denise έρχεται να δώσει μια κάποια λύση. Θα είναι πάντα στο μυαλό μου μια υπόθεση και σχέση όπως αυτή του Γιάννη του Φονιά με το Φροσί, θα επιδέχεται πολλούς πιθανούς ορισμούς και θα είναι ικανή να φτιάχνει, προσωπικές για τον καθένα, ιστορίες.


Σε αυτή την ιστορία τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Η απώλεια και η απουσία είναι πάντα πιο ξεκάθαρες, πιο απόλυτες. Σε ένα σπίτι κοντά σε αυτό της Suzanne του Leonard Cohen, κοντά δηλαδή στο λιμάνι του Montreal, τα φώτα του διαδρόμου παραμένουν ανοιχτά όλο το βράδυ. Από εδώ που είμαι άθελά μου το έχω παρατηρήσει. Μακάρι να μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε τι δηλώνουν τα φώτα των σπιτιών, όπως γίνεται με τα φώτα των πλοίων. Τότε, τα φώτα στον διάδρομο θα ήταν ξεκάθαρα φώτα αναμονής και δεν θα τα μπερδεύαμε με τα φώτα της κρεβατοκάμαρας, που ίσως είναι φώτα φόβου. Και τότε μπορεί κάποιοι να έβρισκαν πιο εύκολα τον δρόμο της επιστροφής.


Εδώ μια άλλη αναμονή. Οι σκιές μεγαλώνουν, αλλά δεν θα χρειαστούν φώτα, ούτε πολλά λόγια. Ο έρωτας είναι αρκετός από μόνος του. Και το έχω ξαναπεί, αλλά στο σημείο που η Πρωτοψάλτη λέει "στολίζω" χαμογελάει. Είμαι σίγουρη ότι χαμογελάει μαζί με την ηρωίδα, η οποία έπιασε χαλαρά τα μαλλιά της, έβαλε λίγο ρουζ και ετοίμασε μια λίστα με τραγούδια για να έχουν soundtrack οι μετέπειτα αναμνήσεις. Όχι, δεν ήταν τζαζ-ροκ όπως τότε με την Αφροδίτη Μάνου στην κίνηση της Πανόρμου, αλλά καταλάβατε. 


Κάπως έτσι μπαίνουμε όλο και πιο βαθιά στα άδυτα της γυναικείας ψυχοσύνθεσης και ας γελάνε οι φίλοι για τον όρο που χρησιμοποιώ να περιγράψω κάποια τραγούδια. Γιατί "έρωτα ζωής εμείς θα ζήσουμε κι όταν θα σβήσουμε θα μεταλλαχτεί" και πριν σβήσουμε θα μεταλλαχτεί ξανά και ξανά και ξανά όσες φορές χρειαστεί και αντέξουμε. Και αυτό το φουστάνι με το ντεκολτέ, το άρωμα, η ζήλεια και το κόκκινο κρασί είναι όλα μέρος μιας γυναικείας αρματωσιάς ώστε ο έρωτας που πάλιωσε ή απλά ταλανίζεται από τη συνήθεια, να μεταλλαχτεί. Τα φώτα στην κρεβατοκάμαρα, αυτά που προηγουμένως δήλωναν φόβο, θα παραμείνουν σβηστά. Ο φόβος όμως θα είναι εκεί, καμουφλαρισμένος πίσω από κραγιόν και μάσκαρα. 

Από το Montreal, στον Πειραιά. Από τον διάδρομο, στην κρεβατοκάμαρα και πλέον στην κουζίνα. Δεν ξέρω αν οι ιστορίες που κρύβουν τα διαμερίσματα είναι τόσο διαφορετικές όσο οι συντεταγμένες τους. Ξέρω όμως πως αυτές οι δύο τελευταίες ιστορίες εκτυλίσσονται στον Πειραιά, σε δύο διαμερίσματα αντικριστών πολυκατοικιών, που επικοινωνούν χρησιμοποιώντας τα φώτα της κουζίνας για σήματα μορς. Η Αφροδίτη από τη μία φωτίζει λιγάκι μόνο με το φως του ψυγείου, η Άλκηστις ανάβει όλα τα φώτα. Η πόλη σαν καράβι, γιορτή; Καληνύχτα. 



Φωτογραφία: Θοδωρής Μάρκου
Άλκηστις δύο φορές συνειδητά λόγω αδυναμίας

25/9/16

And the sun pours down like honey




All men will be sailors then
Until the sea shall free them



Πίνακας: René Magritte
Στίχοι: Leonard Cohen-Suzanne

12/9/16

Η Μαρίτσα

Η γιαγιά Μαρία ήταν 18. Όχι ιδιαίτερα όμορφη, όχι από τις καλλονές. Ψηλή όμως, εντυπωσιακή και κομψή. Με ωραία μακριά δάχτυλα και νύχια πάντα προσεγμένα. Και μορφωμένη. Πρώτη στους συλλόγους, πρώτη στις χοροεσπερίδες, πάντα στην οργανωτική επιτροπή. Οι οικογένειες τα συμφώνησαν και η γιαγιά Μαρία αρραβωνιάστηκε τον Κωστή, αντάξιός της και περιζήτητος νέος. Ταιριαστό ζευγάρι. Κοινές οι παρουσίες στους χορούς, είχε ένα καμάρι η γιαγιά. "Από εδώ ο Κωστής, ο αρραβιωνιαστικός μου". Το συνοικέσιο για τη γιαγιά έγινε έρωτας και ο έρωτας ζητούσε το στεφάνι.

Όταν μεγαλώσουμε πολύ
και πια δεν θα 'χει τόση σημασία,

Η κυρία Μαρία ήταν 20. Ο Κωστής εθεάθη στο κατάστρωμα του πλοίου να φλερτάρει με αιθέρια ύπαρξη στη διαδρομή Αθήνα-Σάμο. Ταξίδευε συχνά ο Κωστής, ταξίδεξαν γρήγορα και τα νέα. Από τους θείους στους γονείς και από εκεί η διάλυση του αρραβώνα, όχι όμως και του έρωτα από την πλευρά της κυρίας Μαρίας. Είπαμε για τον Κωστή, αντάξιός της και περιζήτητος νέος. Η κυρία Μαρία πηγαίνει στους χορούς, κλείνει τ' αυτιά στο σούσουρο για τον αρραβώνα που δεν ευδοκίμησε, απορρίπτει διακριτικά τα νέα φλερτ και αρνείται επιπλέον συνοικέσια. Πρόεδρος στο σύλλογο του χωριού, άπταιστα γαλλικά και μερικά ιταλικά.

θα 'ρθω να σου πω πως σ' αγαπώ
στη ζωή σου θα 'θελα να ζω

Η Μαρία ήταν στα 30. Μεγαλοκοπέλα για τα τότε δεδομένα. Ταξιδεύει στην Αθήνα και οι ίδιοι θείοι που ενημέρωσαν για τις ατασθαλείες του Κωστή φροντίζουν να προσφέρουν-επιτέλους-εναλλακτική. Στήνεται το σκηνικό στο καφενείο: ο Δημήτρης, στα 40 του, τύπος μποέμ και ανύπαντρος έως τότε εκ πεποιθήσεως, πίνει το καφεδάκι του στο τραπέζι δεξιά της εισόδου και η Μαρία περνάει από μπροστά απεσταλμένη από τον θείο για τσιγάρα. Οι ματιές διασταυρώνονται. Ψηλή, εντυπωσιακή και κομψή η Μαρία, κοσμογυρισμένος και υποσχόμενος νέα αρχή στην πρωτεύουσα ο Δημήτρης. "Δέχεσαι;" "Δέχομαι."

Θα 'χεις δυο παιδιά και μια ζωή
και μια γυναίκα θα 'χεις στην κορνίζα

Η δεσποινίς Μαρία ήταν 40. Σύζυγος επιχειρηματία με δύο παιδιά. Την είχαν πάρει τα χρόνια και δεν άφησε στιγμή, τα έκανε αμέσως με δύο χρόνια διαφορά. Ωραία ζωή, ωραία οικογένεια. Δεν θα της λείψουν τα χρυσαφικά, το κομμωτήριο, οι γούνες. Μα φυσικά δεν θα ξεχάσει τις χοροεσπερίδες. Πρόεδρος στο σύλλογο του χωριού, κοινές οι παρουσίες στους χορούς με τον Δημήτρη, κρυφές ματιές προς τον Κωστή. Έφτιαξε άραγε τη ζωή του; Πώς είναι αυτή; Όσες περισσότερες οι πιθανότητες να είναι παρών, τόσο ακριβότερη η γούνα, τόσο μεγαλύτερη η καρφίτσα. Η δεσποινίς Μαρία ένιωθε μικρά τσιμπίματα στο μέρος της καρδιάς και δεν έφταιγε η καρφίτσα.

Θα ρωτάς πως πάει η δουλειά,
τα μαλλιά μου θα 'ναι πλέον γκρίζα

Η μικρή Μαρία ήταν 60. Ο καρκίνος χτύπησε την πόρτα της πολυκατοικίας στον Άγιο Δημήτριο και ο Δημήτρης είχε αφήσει τη μικρή Μαρία μόνη ήδη εδώ και 10 χρόνια. Τα παιδιά με πτυχία και μεταπτυχιακά στην Ιταλία, συχνές οι επισκέψεις στη Ρώμη και επιτέλους πιάσαν τόπο τα Ιταλικά. Τιμώμενο πρόσωπο στο σύλλογο του χωριού η μικρή Μαρία για τα τόσα χρόνια της προσφοράς της. "Μηχανικός Σόφη μου, ναι στη Ρώμη. Τι να κάνεις, εγώ εδώ, μοναξιά". Κρυφές ματιές προς τον Κωστή και επίσκεψη στο μπάνιο για φρεσκάρισμα. Μήπως το παράκανε με το μέγεθος της καρφίτσας; Τι θα λέει κι ο Δημήτρης που την βλέπει από ψηλά;

Την θλίψη μες στα μάτια σου την είδα,
Όχι, δεν έχω ανάγκη από ελπίδα.
Μόνο «ζωή χαμένη» μην το πεις.

Η Μαρίτσα ήταν 82.


Τραγούδι και λόγια εδώ